Thông qua kiểm sát bản án sơ thẩm số 48/2024/DS-ST ngày 24/9/2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Hà Tĩnh giải quyết vụ án dân sự “ Tranh chấp chia di sản thừa kế và huỷ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ” giữa nguyên đơn anh Phạm Minh Q với bị đơn bà Nguyễn Thị P (đều có địa chỉ tại tổ dân phố Tuần Cầu, phường Trung Lương, thị xã Hồng Lĩnh, tỉnh Hà Tĩnh), VKSND tỉnh Hà Tĩnh (Phòng 9) phát hiện Bản án sơ thẩm có vi phạm nghiêm trọng về nội dung giải quyết, cụ thể:
- Về yêu cầu chia di sản thừa kế: Nguồn gốc thửa đất tranh chấp là tài sản chung của vợ chồng bà Nguyễn Thị H và ông Phạm Minh C. Bà Nguyễn Thị H chết năm 1983, là thời điểm mở thừa kế của bà H. Căn cứ các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án có cơ sở xác định ½ diện tích thửa đất tranh chấp là di sản của bà Nguyễn Thị H để lại chưa được phân chia thừa kế. Tuy nhiên Toà án nhận định toàn bộ thửa đất là tài sản chung của ông Phạm Minh C và bà Nguyễn Thị P (vợ sau của ông Phạm Minh C) là không chính xác dẫn đến không công nhận phần di sản thừa kế của bà Nguyễn Thị H để giao cho anh Phạm Minh H là hàng thừa kế thứ nhất của bà H đang quản lý di sản được tiếp tục quản lý, sử dụng theo quy định tại Điều 623 Bộ luật dân sự, đồng thời tiến hành chia thừa kế di sản của ông Phạm Minh C trong khối tài sản chung của ông C và bà P là trái quy định pháp luật.
- Về yêu cầu huỷ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: Theo Án lệ số 03/2016 của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao có căn cứ xác định vợ chồng anh Phạm Minh H đã được ông Phạm Minh C, bà Nguyễn Thị P tặng cho quyền sử dụng đất, xây nhà ở, sinh sống ổn định từ năm 2003 đến nay, không có tranh chấp. Trong trường hợp Toà án xác định thửa đất tranh chấp là tài sản chung của ông Phạm Minh C, bà Nguyễn Thị P, nhưng không công nhận phần diện tích đất cùng nhà ở gắn liền với đất hiện anh Phạm Minh H đang quản lý sử dụng đã được ông C, bà P tặng cho để giao cho anh Phạm Minh H được tiếp tục quản lý sử dụng mà chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho anh Phạm Minh H là trái với Án lệ 03/2016 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, vi phạm nghiêm trọng trong việc áp dụng pháp luật, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự.
Ngày 07/10/2024, Phòng 9 đã tham mưu Lãnh đạo Viện kiểm sát nhân dân tỉnh ban hành quyết định kháng nghị phúc thẩm đối với bản án sơ thẩm nêu trên của Tòa án nhân dân tỉnh Hà Tĩnh theo hướng sửa bản án sơ thẩm về xác định di sản thừa kế và chia di sản thừa kế./.
Phòng 9