Ngày 18/10/2017, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành kháng nghị phúc thẩm đối với bản án sơ thẩm 03/2017/DS-ST ngày 20/9/2017 của Tòa án nhân dân huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh giải quyết vụ kiện “Tranh chấp quyền sử dụng đất” giữa nguyên đơn ông Lê Văn Định, bà Trần Thị Tam với bị đơn ông Trần Đức Mạnh, đều trú tại thôn Long Sơn, xã Đức Long, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh, do có vi phạm nghiêm trọng trong việc đánh giá chứng cứ. Ngày 06/02/2018, Tòa án nhân dân tỉnh Hà Tĩnh đưa vụ án ra xét xử theo thủ tục phúc thẩm, chấp nhận toàn bộ nội dung kháng nghị của Viện kiểm sát, cụ thể như sau:
Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm đã tiến hành xem xét thẩm định tại chỗ nhiều lần, cụ thể: Biên bản thẩm định các ngày 06/12/2016 và ngày 12/1/2017 không xác định được mốc giới, ranh giới. Biên bản thẩm định ngày 19/5/2017 xác định diện tích đất giếng đang tranh chấp là 15,1 m 2 . Ngày 28/7/2017, xác định hiện trạng sử dụng đất thực tế của hộ gia đình ông Lê Văn Định là 912,5 m 2 và của hộ ông Trần Đức Mạnh là 609,2 m 2 . Biên bản thẩm định ngày 06/9/2017 xác định: diện tích đất giếng tranh chấp là 17 m 2 và diện tích đất vườn tranh chấp là 36m 2 . Như vậy, theo các kết quả thẩm định trên của Tòa án cấp sơ thẩm thì diện tích đất giếng các đương sự đang tranh chấp có số liệu khác nhau. Nhưng Tòa án sơ thẩm chưa làm rõ vì sao có kết quả khác nhau, kết quả nào là chính xác để làm căn cứ giải quyết vụ án.
Mặt khác, tại bản án sơ thẩm đã nhận định: “ Theo biên bản thẩm định tại chỗ tài sản ngày 28/7/2017, xác định: Diện tích đất thực tế hộ gia đình ông Lê Văn Định đang sử dụng là 912,5 m 2 và diện tích đất thực tế của hộ gia đình ông Trần Đức Mạnh là 609,2 m 2 . Nh ư vậy, quá trình sử dụng đất thực tế của gia đình ông Mạnh vẫn giữ nguyên... ”. Căn cứ vào biên bản thẩm định và nhận định trên thì diện tích đất thực tế hộ gia đình ông Lê Văn Định và ông Trần Đức Mạnh không thiếu và phù hợp với diện tích đất đã được nhà nước công nhận. Nên chưa có cơ sở xác định bị đơn lấn chiếm đất của nguyên đơn. Nhưng bản án sơ thẩm lại căn cứ kết quả thẩm định ngày 19/5/2017 (biên bản này chỉ mới xác định diện tích đất giếng nước) để buộc gia đình ông Trần Đức Mạnh, bà Phan Thị Thiu phải tháo dỡ toàn bộ vật, kiến trúc xây dựng trái phép trên diện tích đất của gia đình ông Lê Văn Định, trả lại giếng nước, diện tích đất giếng nước và đất vườn của gia đình ông Lê Văn Định, bà Trần Thị Tam là không có căn cứ.
Ngoài ra, bản án sơ thẩm tuyên xử, buộc hộ gia đình bị đơn ông Trần Đức Mạnh phải trả tháo dỡ toàn bộ vật, kiến trúc xây dựng trái phép trên diện tích đất của hộ ông Lê Văn Định, nhưng không tuyên cụ thể diện tích, gây khó khăn cho công tác thi hành án khi bản án có hiệu lực pháp luật.
Để đảm bảo việc giải quyết vụ án đúng theo quy định của pháp luật, Viện KSND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành kháng nghị phúc thẩm số 37/QĐKNPT-VKS-DS ngày 18/10/2017 đối với bản án sơ thẩm số 03/2017/DS-ST ngày 20/9/2017 của TAND huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Kết quả xét xử phúc thẩm, Tòa án nhân dân tỉnh Hà Tĩnh đã chấp nhận toàn bộ nội dung kháng nghị của Viện kiểm sát, sửa bản án sơ thẩm.
Ph ương Mai