Sau khi chế định về Viện kiểm sát nhân dân lần đầu tiên được quy định tại Hiến pháp năm 1959, ngày 26/7/1960 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 20-LCT công bố Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân. Từ đó đến nay, cùng với sự phát triển của ngành Kiểm sát nhân dân nói chung và ngành Kiểm sát tỉnh Hà Tĩnh nói riêng, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Tĩnh đã có 60 năm xây dựng và trưởng thành.
Nhắc đến Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Tĩnh là nhắc đến đơn vị đóng tại địa bàn trung tâm tỉnh Hà Tĩnh với những thuận lợi riêng về mặt kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội, cũng như là đơn vị nhận được sự quan tâm của chính quyền và ngành cấp trên do là địa bàn đặc thù của trung tâm tỉnh lỵ. Tuy nhiên song song với đó, thành phố Hà Tĩnh cũng được biết đến là địa bàn luôn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp, với tình hình an ninh trật tự, tình hình tội phạm luôn tăng về số lượng, tính chất và mức độ hành vi phạm tội… Nhưng không chỉ có thế, nhắc đến đơn vị Viện kiểm sát nhân thành phố Hà Tĩnh còn là nhắc đến một lá cờ đầu trong các phong trào thi đua của ngành Kiểm sát Hà Tĩnh.
Đi qua 60 năm, chế định Viện kiểm sát nhân dân thay đổi nhiều lần trong Hiến pháp và các luật, cùng với đó Đất nước nói chung và tỉnh nhà Hà Tĩnh nói riêng cũng trải qua không ít thăng trầm và phát triển. Nhưng các thế hệ Lãnh đạo, Kiểm sát viên, cán bộ Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Tĩnh luôn nỗ lực hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó, góp phần vào sự nghiệp bảo vệ và xây dựng chủ nghĩa xã hội, vào công tác đấu tranh phòng, chống vi phạm, tội phạm, giữ vững an ninh chính trị, trật tự trị an, góp phần phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn thành phố Hà Tĩnh.
Tính riêng trong 5 năm từ 2015 đến 2019, quán triệt xuyên suốt phương châm “Đoàn kết, đổi mới – Trách nhiệm, kỷ cương – Thực chất, hiệu quả”, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Tĩnh đã thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp để nâng cao chất lượng công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp. Đã kiểm sát giải quyết 439 tin báo, tố giác tội phạm (tỷ lệ giải quyết hàng năm đều đạt từ 97,3% đến 100%) ; thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra 427 vụ 767 bị can (tỷ lệ giải quyết hàng năm đều đạt từ 89,2% đến 94,2%) ; truy tố 407 vụ 745 bị can (tỷ lệ truy tố hàng năm đều đạt từ.98,8% đến 100%) ; thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử 426 vụ 786 bị cáo (tỷ lệ xét xử hàng năm đều đạt từ 87,1% đến 100%) ; kiểm sát giải quyết 1020 vụ, việc dân sự, hành chính, kinh doanh thương mại, lao động; kiểm sát việc thi hành 677 bị án thi hành án hình sự, 2753 việc thi hành án dân sự; tiếp 27 lượt người đến khiếu nại, tố cáo và tiếp nhận 136 đơn thư... Trong kỳ đã xác định giải quyết tốt 40 vụ án hình sự trọng điểm, phối hợp tổ chức 80 phiên toà rút kinh nghiệm trên các lĩnh vực và phối hợp xét xử lưu động 17 phiên toà nhằm thực hiện nhiệm vụ chính trị địa phương. Qua hoạt động kiểm sát, đã kịp thời ban hành 09 Kháng nghị, 47 Kiến nghị vi phạm, 08 kiến nghị phòng ngừa tội phạm và hàng trăm bản yêu cầu khắc phục vi phạm trong hoạt động tư pháp, được các cơ quan hữu quan tiếp thu thực hiện. Để đạt được những kết quả nói trên, mỗi cán bộ, Kiểm sát viên trong đơn vị Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Tĩnh đã luôn luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, đạo đức và bản lĩnh nghề nghiệp. Với tinh thần xử lý đúng người, đúng tội trong những năm qua không để xảy ra oan sai, bỏ lọt tội phạm; không để xảy ra việc Tòa tuyên không phạm tội, đình chỉ vì bị can không phạm tội, trả hồ sơ điều tra giữa các cơ quan tiến hành tố tụng; việc giải quyết các tranh chấp dân sự, khiếu kiện hành chính của Toà án có căn cứ, đúng pháp luật, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức và công dân; thực hiện kiểm sát hoạt động tư pháp trong lĩnh vực thi hành án hình sự, thi hành án dân sự hiệu quả, thực hiện nghiêm các bản án đã có hiệu lực thi hành.
Công tác xây dựng Ngành luôn được gắn chặt với công tác xây dựng Đảng. Trong những năm qua, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Tĩnh đã tập trung tổ chức quán triệt thực hiện nghiêm túc Nghị quyết Trung ương 4 ( khoá XI) Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay , Nghị quyết Trung ương 4 ( khoá XII) Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hoá " trong nội bộ ; Chỉ thị số 03, Chỉ thị số 05 của Bộ Chính trị về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cùng với việc triển khai có hiệu quả các chuyên đề học tập qua từng năm; nghiêm túc thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với cán bộ ngành Kiểm sát “Công minh, chính trực, khách quan, thận trọng, khiêm tốn” , gắn với thực hiện cuộc vận động xây dựng đội ngũ cán bộ, Kiểm sát viên “Vững về chính trị, giỏi về nghiệp vụ, tinh thông về pháp luật, công tâm và bản lĩnh, kỷ cương và trách nhiệm” . Từ đó đơn vị luôn nâng cao trách nhiệm của cán bộ lãnh đạo, quản lý; đổi mới công tác chỉ đạo điều hành; tăng cường kỷ cương, kỷ luật trong hoạt động công vụ và trật tự nội vụ; nâng cao ý thức trách nhiệm, phẩm chất, bản lĩnh nghề nghiệp cho mỗi cán bộ, Kiểm sát viên. Ngoài ra đơn vị còn tham gia thực hiện một số nhiệm vụ khác phục vụ nhiệm vụ chính trị địa phương được cấp ủy, chính quyền thành phố ghi nhận như tham gia Hội đồng đánh giá, thẩm định thiệt hại sự cố môi trường biển; tham gia các đoàn giám sát của HĐND thành phố; tham gia lực lượng bảo vệ thi công Dự án trên địa bàn; phối hợp với các cơ quan, các phường xã thực hiện hoạt động xây dựng Nông thôn mới, xây dựng phường đạt chuẩn văn minh đô thị như xây dựng đường điện thắp sáng làng quê, ủng hộ các cơ sở vật chất cho tổ dân phố, tham gia ngày công xây dựng đường giao thông nông thôn...
Nhìn lại quãng thời gian qua, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Tĩnh đã nhiều lần dẫn đầu các phong trào thi đua. Đặc biệt, từ năm 2007 khi Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Nghị định số 89/2007/NĐ-CP thành lập Thành phố Hà Tĩnh thuộc tỉnh Hà Tĩnh, Viện kiểm sát nhân thị xã Hà Tĩnh cũng chính thức đổi tên thành Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Tĩnh. Từ đó đến nay, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Tĩnh đã có 12 năm liên tục được công nhận là “Tập thể lao động xuất sắc” (từ năm 2008 đến năm 2019), trong đó có 10 năm được Viện kiểm sát nhân dân tối cao tặng Cờ thi đua ngành Kiểm sát nhân dân cho đơn vị dẫn đầu khối cấp huyện (2008-2011; 2014-2019). Ngoài ra, trong những năm qua, đơn vị được Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Tĩnh tặng hàng chục Bằng khen, Giấy khen trong các phong trào thi đua; được Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Tĩnh công nhận là tập thể điển hình tiên tiến trong phong trào thi đua giai đoạn 2010-2014. Nhiều lượt đồng chí được tặng Bằng khen, Giấy khen của ngành và địa phương; nhiều đồng chí được công nhận là Chiến sỹ thi đua cơ sở, Chiến sỹ thi đua ngành Kiểm sát. Đặc biệt năm 2011 đơn vị được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen; năm 2013 được Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động hạng Ba; năm 2020 được Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động hạng Nhì. Với những điều kiện cơ sở vật chất còn hạn chế so với một đơn vị cấp thành phố, với đội ngũ cán bộ tuổi đời, tuổi ngành còn rất trẻ nhưng những gì đã đóng góp và cống hiến cho ngành Kiểm sát Hà Tĩnh nói riêng, cho địa phương thành phố Hà Tĩnh nói chung thật sự lớn lao và đáng để tự hào.
Để đạt được những kết quả nêu trên, trước hết đơn vị luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo thường xuyên, kịp thời, sâu sát của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Tĩnh, Thành uỷ Hà Tĩnh; sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan Tư pháp, các cơ quan, ban ngành liên quan, tạo được sự thống nhất cao trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ... Tập thể đơn vị luôn đoàn kết, thống nhất, cán bộ, Kiểm sát viên luôn trau dồi, nâng cao trình độ gắn với tu dưỡng rèn luyện phẩm chất đạo đức, hoàn thiện bản thân, hoàn thành tốt nhiệm vụ được phân công. Chi bộ và các tổ chức đoàn thể hoạt động nền nếp, hiệu quả.
Năm 2020 là năm kỷ niệm 60 năm ngày thành lập ngành Kiểm sát nhân dân (26/7/1960-26/7/2020), ngành Kiểm sát nhân dân sẽ tổ chức Đại hội thi đua yêu nước lần thứ VI, đồng thời đơn vị Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Tĩnh vinh dự được đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì của Chủ tịch nước. Nhìn lại chặng đường 60 năm xây dựng và trưởng thành, cán bộ, Kiểm sát viên trong đơn vị không khỏi bồi hồi, xúc động. 60 năm qua mặc dù đã đạt được những thành tích rất đáng để tự hào, là một trong những lá cờ đầu trong phong trào thi đua của ngành Kiểm sát Hà Tĩnh nhưng nhiệm vụ phía trước của Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Tĩnh còn hết sức nặng nề, đòi hỏi mỗi cán bộ, Kiểm sát viên trong đơn vị phải tiếp tục phấn đấu hơn nữa để thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, đấu tranh phòng chống có hiệu quả các loại tội phạm, vi phạm pháp luật, góp phần đảm bảo an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường ổn định để thúc đẩy đầu tư, phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo cuộc sống bình yên của nhân dân trên địa bàn thành phố Hà Tĩnh.
Thương Huyền