Nhân dịp kỷ niệm 60 năm ngày thành lập ngành Kiểm sát nhân dân (26/7/1960 – 26/7/2020), chào mừng Đại hội huyện Đảng bộ lần thứ 30 tiến tới Đại hội tỉnh Đảng bộ và Đại hội Đảng toàn quốc lần XIII. Ban biên tập Tập san Tạp chí Kiểm sát đã có cuộc phỏng vấn đồng chí Võ Công Hàm, Tỉnh ủy viên, Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch UBND huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh về vai trò của Viện kiểm sát nhân dân huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh trong công tác bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, góp phần xây dựng đổi mới quê hương.
Đồng chí Võ Công Hàm- Tỉnh ủy viên, Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch UBND huyện Đức Thọ
- Phóng viên: Xin đồng chí Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch UBND huyện cho biết trong thời gian qua, Viện KSND huyện đã thực hiện chức năng nhiệm vụ của ngành Kiểm sát trên địa bàn huyện như thế nào?
- Bí thư, Chủ tịch UBND huyện: Đức Thọ là huyện nằm ở phía bắc tỉnh Hà Tĩnh, cách trung tâm tỉnh lỵ gần 50 km. Phía bắc giáp huyện Nam Đàn, huyện Hưng Nguyên tỉnh Nghệ An, phía nam giáp huyện Hương Khê và Can Lộc, phía đông giáp thị xã Hồng Lĩnh, phía tây giáp huyện Hương Sơn và huyện Vũ Quang. Là huyện có tuyến đường sắt Bắc – Nam đi qua dài 27km, Quốc lộ 8A đi qua dài 2km sang nước bạn Lào. Đức Thọ cũng là một huyện thuần nông, độc canh lúa nước. Thực hiện công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng. Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Ban chấp hành Đảng bộ huyện, sự giúp đỡ to lớn của tỉnh Hà Tĩnh và các Bộ, Ban ngành Trung ương, các tổ chức quốc tế… sự phấn đấu vươn lên của Đảng bộ và nhân dân huyện nhà. Huyện Đức Thọ đã đạt được những thành quả to lớn trên các lĩnh vực kinh tế - văn hóa - xã hội, quốc phòng, an ninh, công tác xây dựng Đảng. Nét nổi bật là kinh tế tiếp tục tăng trưởng năm sau cao hơn năm trước, kết cấu hạ tầng có nhiều thay đổi, chính trị xã hội ổn định, quốc phòng, an ninh được giữ vững, là huyện nhiều năm liền dẫn đầu các phong trào của tỉnh Hà Tĩnh. Những kết quả đạt được to lớn đó, ngoài sự phấn đấu không mệt mỏi của Đảng bộ và nhân dân huyện, trong đó có sự đóng góp quan trọng của Viện kiểm sát nhân dân huyện Đức Thọ.
Phải nói rằng, trải qua 60 năm xây dựng và trưởng thành; đặc biệt là trong nhiệm kỳ qua, Viện KSND huyện Đức Thọ đã không ngừng nổ lực vươn lên và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Viện KSND tỉnh Hà Tĩnh, Huyện ủy Đức Thọ, Viện kiểm sát huyện đã xác định rõ nhiệm vụ trong công tác tham mưu cho cấp Ủy địa phương; thực hiện tốt hoạt động thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp. Thực hiện lời dạy của Bác Hồ, mỗi cán bộ, Kiểm sát viên phải: “Công minh, chính trực, khách quan, thận trọng, khiêm tốn” . Viện kiểm sát huyện đã đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, làm tốt việc quản lý và đánh giá cán bộ, xây dựng đội ngũ trong sạch vững mạnh, có phẩm chất chính trị, đạo đức trong sáng, lương tâm nghề nghiệp, có bản lĩnh và trách nhiệm. Đồng thời, để thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ của Ngành theo các Nghị quyết của Đảng và Pháp luật của Nhà nước, Viện kiểm sát huyện đã có nhiều cố gắng trong tổ chức, hoạt động và đã có nhiều chuyển biến tiến bộ trên các lĩnh vực của công tác kiểm sát, góp phần tích cực phát triển kinh tế xã hội, củng cố an ninh - quốc phòng trên địa bàn huyện. Được Cấp ủy, Chính quyền địa phương tin tưởng, ghi nhận và đánh giá cao trong kết quả công tác hàng năm. Đặc biệt, được Đảng và Nhà nước tặng thưởng Huân chương lao động hạng Nhì. Điều đó, cũng phần nào nói lên kết quả hoạt động của đội ngũ Cán bộ, Kiểm sát viên, Lãnh đạo Viện kiểm sát huyện, những người đang nổ lực ngày đêm trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.
- Phóng viên: Với những đánh giá nêu trên, xin đồng chí Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch UBND huyện cho biết vai trò của Viện kiểm sát huyện trong công tác bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn huyện Đức Thọ. Đồng chí có thể cho một vài minh chứng cụ thể?
- Đồng chí Bí thư, Chủ tịch UBND huyện: Với chức năng nhiệm vụ của Ngành, lãnh đạo Viện kiểm sát huyện đã đề ra nhiều giải pháp cùng với các ngành chức năng của huyện tập trung phát hiện, ngăn chặn kịp thời và xử lý nghiêm minh các tội phạm và hành vi vi phạm pháp luật. Trọng tâm là triển khai thực hiện tốt Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 14/10/2006 của Bộ Chính trị, Kết luận số 86-KL/TW ngày 05/11/2010 của Bộ Chính trị “về tăng cường lãnh đạo công tác bảo đảm an ninh quốc gia trong tình hình mới”, đồng thời triển khai thực hiện tốt các nhiệm vụ, giải pháp hàng năm của Ngành cấp trên đề ra, đó là:
Thứ nhất, với việc thực hiện chức năng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp trong công tác giải quyết án hình sự, đã được Viện kiểm sát huyện tập trung thực hiện gắn chặt hoạt động công tố với hoạt động điều tra, kiểm sát chặt chẽ việc khởi tố các vụ án hình sự, nhất là biện pháp bắt, tạm giữ, tạm giam, nhằm bảo đảm việc ra quyết định phê chuẩn của Viện kiểm sát có căn cứ, đúng pháp luật; đã tích cực, chủ động tham gia sâu hơn vào quá trình điều tra vụ án, bám sát các hoạt động, tiến độ điều tra để làm rõ các chứng cứ chứng minh tội phạm, kịp thời đề ra các yêu cầu điều tra. Đặc biệt, công tác phối hợp với Cơ quan điều tra Công an huyện đã được Viện kiểm sát huyện thực hiện với tính chủ động, kịp thời cùng Cơ quan điều tra tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình điều tra; chủ động trực tiếp thực hiện các hoạt động điều tra theo luật định để thu thập, kiểm tra chứng cứ. Nên việc khởi tố vụ án, khởi tố bị can, việc bắt, tạm giữ, tạm giam được chính xác hơn. Hàng năm, Viện kiểm sát huyện đã chủ động tham mưu cho chính quyền huyện tổ chức họp liên ngành các cơ quan tư pháp nhằm sơ, tổng kết việc thực hiện quy chế phối hợp trong công tác giữa và các phòng, ban ngành cấp huyện… Hàng quý, 6 tháng và năm, Viện KSND huyện đều báo cáo kết quả công tác về Thường trực Huyện ủy đầy đủ, kịp thời. Qua báo cáo hàng năm cho thấy, trong 5 năm gần đây (2015-2019), Viện kiểm sát đã kiểm sát việc tiếp nhận, xử lý 184/184 tin báo, tố giác tội phạm; kiểm sát điều tra, truy tố 142 vụ 254 bị can; kiểm sát xét xử 114 vụ 227 bị cáo…Nhưng không có vụ án nào Viện kiểm sát truy tố mà Toà án tuyên không phạm tội; không có án đình chỉ điều tra do không phạm tội; không có án trả hồ sơ yêu cầu điều tra bổ sung trong các giai đoạn tố tụng…
Thứ hai, trước tình hình khiếu nại, tố cáo của công dân có nhiều vụ việc phức tạp, bức xúc, kéo dài và vượt cấp…,với chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp trong công tác kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo. Viện kiểm sát huyện đã chủ động tiến hành kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, phân loại trách nhiệm của từng cơ quan tư pháp từ đó giải quyết được nhiều đơn khiếu nại, bức xúc kéo dài. Đặc biệt, với vai trò thành viên trong Hội động tư vấn giải quyết khiếu nại, tố cáo của UBND huyện, Viện kiểm sát huyện đã tích cực phối hợp với các cơ quan, ban ngành cấp huyện giải quyết dứt điểm nhiều vụ việc có đơn khiếu kiện kéo dài, phức tạp, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội tại địa phương.
Như tôi đã trao đổi, trong thời gian gần đây, huyện Đức Thọ thực hiện nhiều chủ trương đổi mới theo Nghị quyết của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, cũng như lộ trình thực hiện của tỉnh và huyện, như: Chủ trương sát nhập các trường học bậc tiểu học, trung học cơ sở; chủ trương xây dựng nhà máy xử lý rác thải trên địa bàn và gần đây nhất là chủ trương sát nhập các đơn vị hành chính cấp xã theo Nghị quyết 18, 19-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa XII), đặc biệt thực hiện Nghị quyết 37- NQ/TW của Bộ chính trị… Huyện đã thực hiện sát nhập 90 trường học các cấp, còn 56 trường học; đặc biệt triển khai xây dựng Đề án, Phương án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã giai đoạn 2019 -2021, huyện thực hiện sát nhập 21 xã, thị trấn thành 9 đơn vị hành chính cấp xã mới (là huyện có số xã sát nhập nhiều nhất cả nước), được Ủy ban Thường vụ Quốc hội phê chuẩn tại Nghị quyết số 819/NQ-UBTVQH14 ngày 21/11/2019 về việc sát nhập các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Hà Tĩnh, trong đó huyện Đức Thọ từ 28 xã, thị trấn sau sát nhập còn lại 16 đơn vị hành chính.
Quá trình triển khai thực hiện các chủ trương nói trên đã có một bộ phận người dân khiếu nại, chống đối với nhiều nguyên cớ, lý do khác nhau gây bất ổn tình hình an ninh, chính trị địa phương. Đó là năm 2012, vào khoảng 8h00’ ngày 21/9 các đối tượng liên quan gồm Thái Văn Tình, Nguyễn Hồng Chuyên, Thái Hồng Sơn và hàng chục người dân, phụ huynh, học sinh ở xã Đức Lâm kéo đến trụ sở UBND xã Đức Lâm (nay xã Lâm Trung Thủy), phản đối chủ trương sát nhập trường THCS Đức Lâm xã Đức Lâm và trường THCS Lê Văn Thiêm xã Trung Lễ, bằng các hành động la hét, hô hào chửi bới, phá phách. Sau đó có một số đối tượng đã kéo đồng chí Đinh Quang Ngọc, Bí thư Đảng uỷ xã Đức Lâm đang làm việc trong phòng ở tầng 2 ra giam nắng tại sân UBND xã từ 8 giờ đến 11 giờ cùng ngày. Ngay sau khi xảy ra sự việc, Viện kiểm sát huyện đã kịp thời phân công Kiểm sát viên, lãnh đạo Viện tham gia kiểm sát việc khám nghiệm hiện trường, phối hợp cùng Cơ quan điều tra xác minh, sàng lọc các đối tượng “cộm cán”; đồng thời kịp thời phê chuẩn việc bắt khẩn cấp, tạm giam các đối tượng để xử lý theo quy định pháp luật. Các đối tượng trên sau đó, bị khởi tố, truy tố, xét xử về tội “Gây rối trật tự công cộng”.
Hay, trong thời gian từ tháng 4/2019 đến tháng 12/2019 hàng chục người dân đã tụ tập phản đối, ngăn chặn không cho xe chở rác vào bãi rác Phượng Thành, huyện Đức Thọ. Đỉnh điểm là vào khoảng 8 giờ ngày 05/12/2019, có khoảng 50 người dân thôn Đông Xá, xã Đức Hòa, huyện Đức Thọ, đến tập trung trước bãi rác Phượng Thành, ngăn cản không cho các xe chở rác vào bãi rác tập kết theo quy định. Mặc dù đã được lãnh đạo Công an huyện, Phòng Tài nguyên – Môi trường huyện và cấp ủy, chính quyền các xã Đức Hòa, Tùng Ảnh tuyên truyền, vận động, thuyết phục nhưng một số người dân vẫn không đồng tình, tiếp tục có hành vi như nằm xuống đường, trước bánh xe ô tô, dàn hàng ngang nhằm ngăn cản không cho các xe chở rác vào bãi rác. Trước tình hình đó, buộc lực lượng áp giải, triệu tập 11 đối tượng trực tiếp có hành vi cản trở về trụ sở Công an huyện Đức Thọ. Vụ việc sau đó, được các cơ quan chức năng giải quyết theo luật định, đến nay không còn việc kiếu kiện vượt cấp, tụ tập ngăn cản, phản đối việc tập kết rác vào bãi rác Phượng Thành. Để giải quyết tốt các vụ việc trên, ngoài sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, còn có sự đóng góp không nhỏ của Viện kiểm sát huyện trong công tác tham mưu cho Cấp Ủy địa phương về giải quyết các điểm nóng, vụ việc phức tạp; cũng như sự phối hợp tốt với Cơ quan điều tra trong quá trình giải quyết
- Phóng viên: Là người đứng đầu cấp Ủy, Chính quyền huyện, đồng chí có kiến nghị, đề xuất gì với ngành Kiểm sát nhân dân.
- Đồng chí Bí thư, Chủ tịch UBND huyện : Trong thời gian tới, huyện Đức Thọ tiếp tục thực hiện các chính sách phát triển kinh tế xã hội, chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh. Cùng với xu hướng phát triển kinh tế, thì tình hình tội phạm sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp... Nên, sẽ ảnh hưởng phần nào đến công tác tư pháp và thực hiện các nhiệm vụ cải cách tư pháp trong thời gian tới. Do đó, trong thời gian tới ngoài việc phối hợp tốt với các cơ quan tư pháp, các ngành trong khối nội chính, Viện kiểm sát huyện cần tiếp tục tập trung lãnh đạo, chỉ đạo nâng cao chất lượng công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, đảm bảo chặt chẽ, đúng pháp luật, không để xảy ra án oan sai, cũng như không để bỏ lọt tội phạm. Tiếp tục nâng cao việc thực hiện các chỉ tiêu, kế hoạch công tác theo Nghị quyết số 96/2019/QH14 ngày 27/11/2019 của Quốc hội về công tác tư pháp.
Đề nghị Đảng, Nhà nước, Viện kiểm sát cấp trên tiếp tục đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị, đảm bảo các điều kiện cơ sở vật chất cho hoạt động của các cơ quan tư pháp, trước mắt tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, đặc biệt là phương tiện đi lại, trụ sở làm việc của các cơ quan tư pháp cấp huyện. Về chế độ phụ cấp của ngành Kiểm sát, trong đó có cả phụ cấp Kiểm sát viên hiện nay cho thấy chỉ bằng các ngành hành chính, tư pháp khác, như: Công chức cơ quan Đảng, khối dân, Tòa án. Trong khi đó, Kiểm sát viên làm công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra, xét xử các vụ án hình sự là hoạt động mang tính chất đặc thù, như: Tham gia kiểm sát việc khám nghiệm hiện trường, tử thi các vụ việc xảy ra bất cứ thời gian nào dù đêm hay ngày, kể cả những lúc nguy hiểm đến tính mạng bản thân và gia đình họ. Hay trong hoạt động thực hành quyền công tố khi xảy ra oan, sai dù ở giai đoạn tố tụng nào thì Kiểm sát viên vẫn là người chịu trách nhiệm pháp lý cao nhất... Nhưng, chế độ phụ cấp Kiểm sát viên hiện nay còn rất thấp, chưa thực sự bảo đảm được cuộc sống cá nhân nên trong cuộc sống còn gặp rất nhiều khó khăn. Đây cũng là vấn đề dễ nẩy sinh tư tưởng tiêu cực, không khách quan, vô tư khi làm nhiệm vụ. Do vậy, cần phải có chế độ tiền lương phù hợp cho ngành Kiểm sát và đặc biệt là chế độ đặc thù cho Ngành và Kiểm sát viên.
- Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch UBND huyện.
PV