Kháng nghị phúc thẩm hình sự - điểm sáng trong Thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp của Viện KSND tỉnh Hà Tĩnh
07:29 15/09/2016

Chế định về quyền kháng nghị phúc thẩm của Viện kiểm sát đối với bản án, quyết định chưa có hiệu lực của Toà án sơ thẩm cùng cấp và cấp dưới được quy định tại Bộ luật tố tụng hình sự và Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân, là một trong những quyền năng pháp lý quan trọng mà pháp luật chỉ giao cho Viện kiểm sát nhằm đảm bảo khắc phục những vi phạm trong hoạt động xét xử của Toà án.

Trong những năm qua, thực hiện Chỉ thị số 03/2008/CT-VKSTC-VPT1 và Chỉ thị số 08/2016/CT-VKSTC của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao về tăng cường công tác kháng nghị phúc thẩm hình sự, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh đã triển khai nhiều biện pháp công tác, nhằm tăng số lượng và nâng cao chất lượng các bản kháng nghị phúc thẩm hình sự. Trong Kế hoạch công tác hàng năm, Ban cán sự Đảng, lãnh đạo Viện KSND tỉnh đã xác định việc tăng cường công tác kháng nghị phúc thẩm hình sự là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, đột phá mà toàn ngành phải tập trung thực hiện.

Để thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ này, Viện kiểm sát hai cấp đã tập trung thực hiện tốt công tác nắm quản lý, theo dõi việc Tòa án gửi bản án sơ thẩm; khắc phục tình trạng quản lý, theo dõi không đầy đủ kịp thời dẫn đến việc Tòa án gửi bản án chậm, không đầy đủ; tăng cường mối quan hệ phối hợp với Tòa án cùng cấp, nhằm trao đổi thông tin, đồng thời đôn đốc việc giao bản án của Tòa án cho Viện kiểm sát cùng cấp theo quy định tại Điều 182, Điều 229 Bộ luật Tố tụng hình sự. Mặt khác, các đơn vị đã thực sự quan tâm công tác hướng dẫn chỉ đạo, kiểm tra, giám sát hoạt động nghiên cứu, kiểm tra, kiểm sát đối với bản án sơ thẩm của kiểm sát viên. Các kiểm sát viên được phân công đã nghiên cứu kỹ bản án cả về nội dung và hình thức, sau đó đánh giá nhận xét trên phiếu kiểm sát bản án để báo cáo lãnh đạo đơn vị đề xuất kháng nghị hay không kháng nghị.

Phòng nghiệp vụ ( Phòng 7) đã tích cực tham mưu giúp lãnh đạo Viện KSND tỉnh nắm, theo dõi, quản lý việc các đơn vị cấp huyện gửi bản án sơ thẩm về Viện kiểm sát tỉnh. Bên cạnh việc tích cực nghiên cứu bản án sơ thẩm, phát hiện vi phạm để tham mưu ban hành kháng nghị phúc thẩm hoặc kiến nghị khắc phục vi phạm, thì định kỳ hàng tháng, hàng quý, Phòng nghiệp vụ đã ban hành các thông báo kết quả gửi bản án, thông báo rút kinh nghiệm những trường hợp bản án có vi phạm nhưng Viện kiểm sát cấp huyện không phát hiện được để thực hiện quyền năng pháp lý của mình.

Với việc áp dụng hiệu quả nhiều biện pháp công tác khác nhau, nên công tác kháng nghị phúc thẩm hình sự của Viện KSND tỉnh đã thực sự có sự chuyển biến và đạt được những kết quả tích cực. Từ năm 2015 cho đến nay, Viện kiểm sát hai cấp đã kháng nghị phúc thẩm 28 vụ 42 bị cáo (kháng nghị ngang cấp: 7 vụ 17 bị cáo, kháng nghị trên cấp: 21 vụ 25 bị cáo). Nội dung kháng nghị đa dạng, trong đó chủ yếu là kháng nghị về tổng hợp hình phạt, đường lối xét xử không nghiêm minh, áp dụng không đúng biện pháp tư pháp... Đa số các bản kháng nghị về hình thức, bố cục đều tuân thủ đúng mẫu quy định, lập luận chặt chẽ, viện dẫn căn cứ pháp lý chính xác, thuyết phục, tính tranh tụng trong kháng nghị được đảm bảo. Do vậy, tỷ lệ kháng nghị được Viện kiểm sát cấp trên bảo vệ đạt 100%, Tòa án chấp nhận đạt 87,83%, (vượt chỉ tiêu theo quy định 17,83%), trong đó 6 tháng đầu năm 2016 đạt tỷ lệ tuyệt đối (100%).

Đáng chú ý có những trường hợp quyết định của Toà án chưa chính xác nhưng bị cáo, người tham gia tố tụng không biết để thực hiện quyền kháng cáo. Qua việc Viện kiểm sát ban hành kháng nghị, Toà án cấp phúc thẩm đã sửa án để bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho họ. Điển hình như vụ án Hồ Tiến Dũng phạm tội Tàng trữ trái phép chất ma túy, bị cáo Dũng đang chấp hành hình phạt 02 năm 06 tháng tù về tội Tàng trữ trái phép chất ma túy thì phạm tội mới và bị xử phạt 07 năm tù. Khi xét xử sơ thẩm, bị cáo đã chấp hành được 01 năm 29 ngày đối với bản án trước (thời hạn tù còn lại phải chấp hành 01 năm 05 tháng 01 ngày). Như vậy, tổng hợp hình phạt của cả 2 bản án thì bị cáo phải chấp hành hình phạt chung là 8 năm 5 tháng 01 ngày. Nhưng do tính sai thời gian còn lại chưa chấp hành của bị cáo nên Tòa án cấp sơ thẩm đã tổng hợp, buộc bị cáo phải chấp hành hình phạt chung là 08 năm 05 tháng 29 ngày, gây bất lợi cho bị cáo 28 ngày. Hoặc vụ án Trần Tuấn Anh phạm tội Trộm cắp tài sản bị Tòa án xử phạt 12 tháng tù, do bị cáo phạm tội mới trong thời gian thử thách (trước đó bị xử phạt 9 tháng tù cho hưởng án treo về tội Trộm cắp tài sản, nhưng bị cáo đã bị tạm giam 01 tháng 24 ngày) nên Tòa án tổng hợp hình phạt, buộc bị cáo phải chấp hành hình phạt chung của hai bản án. Nhưng khi tổng hợp hình phạt Tòa án cấp sơ thẩm đã không tính trừ thời gian bị cáo đã bị tạm giam ở bản án trước, buộc bị cáo phải chấp hành hình phạt chung 21 tháng tù (9 tháng + 12 tháng) là không đúng, gây bất lợi cho bị cáo 01 tháng 24 ngày. Kháng nghị của Viện kiểm sát đã góp phần không nhỏ trong việc đảm bảo cho pháp luật được thực hiện một cách thống nhất, chính xác và nghiêm minh. Chính sự quan tâm, chỉ đạo đúng mức của lãnh đạo Viện kiểm sát hai cấp đối với công tác kháng nghị cùng quá trình hoạt động nghiệp vụ nghiêm túc, vận dụng đúng đắn, phù hợp các văn bản pháp luật trong thực thi nhiệm vụ của đội ngũ, cán bộ Kiểm sát viên vững vàng về nghiệp vụ và tâm huyết với ngành nghề đã góp phần đưa lại kết quả đáng ghi nhận nói trên.

Để công tác kháng nghị phúc thẩm hình sự tiếp tục trở thành điểm sáng trong hoạt động thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Ngành thời gian tới, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Tĩnh  xác định “Nâng cao chất lượng công tác kháng nghị phúc thẩm” là nhiệm vụ trọng tâm, đột phá cần tập trung chỉ đạo thực hiện. Trong đó, Viện kiểm sát hai cấp tiếp tục thực hiện các biện pháp công tác nhằm rèn luyện kỹ năng kiểm sát bản án, quyết định của Toà án, kịp thời phát hiện vi phạm để xem xét, quyết định kháng nghị. Tăng cường công tác bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ và rèn luyện bản lĩnh, nâng cao trình độ, tinh thần trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ, Kiểm sát viên trong việc đề nghị áp dụng pháp luật, đánh giá vai trò, tính chất hành vi phạm tội để đề xuất đường lối xử lý phù hợp. Đồng thời thực hiện tốt công tác thông báo rút kinh nghiệm đối với Viện kiểm sát cấp huyện trong hoạt động nghiệp vụ; xây dựng chuyên đề tập hợp các vi phạm phổ biến và nghiêm trọng của Tòa án cấp sơ thẩm, xác định rõ căn cứ vi phạm để Viện kiểm sát cấp huyện có thể phát hiện và kháng nghị phúc thẩm hoặc báo cáo kháng nghị phúc thẩm kịp thời./.

Phan Thanh Hoa

    Ý kiến bạn đọc


    ĐĂNG NHẬP